Gökyüzü / Deniz neden mavi görünür?

18 Kasım 2012 Pazar

Gökyüzü neden mavi görünür? Denizler neden mavi görünür? 

Atmosfer yani hava renksizdir. Ama bulutsuz ve dumansız günlerde gökyüzü görünür. Bunun sebebi atmosferin, beyaz ışığın mavi tonlarını, kırmızıya oranla daha çok saçılmaya uğratmasıdır. Yani mavi ışık, kırmızıya oranla atmosfere daha fazla dağılarak mavi renkte görünmesine sebep olur.

Denizlerin mavi renkli görünmesinin sebebi, gökyüzünün mavi renkli görünmesine benzerdir.

Güneş batarken veya doğarken neden daha kırmızı görünür?

Güneş batarken neden daha kırmızı görünür? Güneş doğarken neden daha kırmızı görünür? 

Güneş’in doğuş ve batış saatlerinde güneş ışınlarının atmosferde daha çok yol kat etmesinin ve atmosfere giriş açısının bir sonucudur. Çünkü bu sırada güneş ışınları daha kalın bir atmosfer tabakasını geçmek zorunda kalır. Buna bağlı olarak mavi tonların çoğu hava molekülleri tarafından soğurulur. Böylece gözümüze kırmızı, turuncu ve sarı tonlardaki ışıklar ulaşır.

Gökyüzü neden gri görünür?

Gökyüzü neden gri görünür? 

Gökyüzü yoğun bulutlarla veya dumanla dolu olduğunda, tüm ışınlar nerede ise aynı oranda saçılır. Bu da gökyüzünün gri renkte görünmesine sebep olur.

Göremediğimiz ışık türleri ve özellikleri

Göremediğimiz ışık türleri ve özellikleri 

a. Radyo dalgaları; haberleşmenin temelini oluşturur.

b. Mikro dalgalar; bugün yaygın olarak mikro dalga fırınlarda, arabaların hız ölçümünde kullanılan polis radarlarında, uçakların yerini belirleyen ve hızını ölçen radar sistemlerinde mikro dalgalar kullanılır.

c. Kızıl ötesi ışınlar; sağlam ve hasta bir uzvun yaydığı kızıl ötesi ışınlar birbirinden farklı olduğundan; tıpta hastalık teşhisi için kullanılır.

ç. Görünür ışık; insan gözünün algılayabileceği bu ışınlar çok sıcak cisimlerden yayılırlar. Spektrumda çok küçük bir kısım oluşturur.

d. Mor ötesi ışınlar; yazın öğle vakti güneş çarpması diye tanımlanan olayın sebebi mor ötesi ışınlardır. Canlılarda D vitamini oluşmasını hızlandırır. Bakterilerin yok edilmesinde, dezenfektede ve kokuşmanın önlenmesinde kullanılır.

e. x-ışınları; röntgen filmlerinin çekilmesinde kullanılır. İnsan vücuduna zararlı etkileri vardır.

f. Gama ışınları; yanlış kullanıldığında canlı varlıkların dokularını tahrip eder, ancak kontrollü kullanılırsa kanserli hücreleri yok etmede kullanılır.

 

 

Kırılma açısı ve sapma açısı

Kırılma açısı ve sapma açısı 

Yukarıda verilen şekildeki gibi bir kırılma olayında ortam değiştiren bir ışık ışınının, ortama ilk girdiği noktadan yüzeye dik çizilen doğruya normal, gelen ışının normal ile yaptığı açıya gelme açısı (α), kırılan ışının normalle yaptığı açıya kırılma açısı(β), gelen ışının uzantısı ile kırılan ışının arasında kalan açıya da sapma açısı (b) denir.

Bir kırılma ortamında ışık davranışı ve yayılma biçimi incelenirken ortamları ayıran sınıra dik, sanal bir doğru parçası olan yüzey normali referans alınarak yapılır. Ayrıca ortamlar arasındaki kırılma indisi farkı değiştiğinde doğrultunun değişme miktarı da değişir. Ortamların yoğunluklarına göre kırılma açısı gelme açısından büyük veya küçük olabilir.

İki ortamın yoğunluğu aynı ise sapma (kırılma) yoktur. İki ortamın yoğunlukları farkı çoksa ışığın bu ortamları geçerken sapması da çok olur.

 

Tam yansıma ve sınır açısı

Tam yansıma ne demektir? Sınır açısı 

Işık ışınları az yoğun ortamdan hangi açı ile gelirse gelsin çok yoğun ortama normale yaklaşarak kırılır. Işık ışınları çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçerken, ancak gelme açısı belirli açıdan küçük olan açılarla geldiğinde normalden uzaklaşarak diğer tarafa geçer. Eğer ışık ışınları belli bir açı değerinden daha büyük bir açı ile gelirse bu durumda az yoğun ortama geçemez ve geldiği ortama normalle eşit açı yaparak geri döner.

Çok yoğun ortamdan gelen ışın az yoğun ortama 90°’lik bir kırılma açısı ile geçtiği andaki gelme açısına sınır açısı denir. Eğer ışık ışınları sınır açısından daha büyük açıyla gelirse az yoğun ortama geçemez ve geldiği ortama normalle eşit açı yaparak geri döner. Bu olaya tam yansıma olayı denir.

 

Tam yansıma olayının kullanıldığı alanlar

Tam yansıma olayının kullanıldığı alanlar 

Tam yansıma olayından; tıptan haberleşmeye kadar bir çok alanda yararlanılmaktadır. Haberleşme alanında uygulanan fiber optik teknolojisi buna örnektir. Fiberoptik kablo; görüntü, ses ve bilgilerin ışık hızıyla gönderilmesini sağlayan, optik fiber adı verilen saydam bir maddedir.İletişim ve tıp alanında kullanılan fiber optik kablolarda ışığın ilerlemesi tam yansıma ile sağlanmaktadır. Saç teli kalınlığındaki fiber optik kablo içerisine gönderilen ışığın ilerlemesi tam yansıma ile sağlanır. Bu kablolar iletişimde ve tıpta yaygın bir kullanıma sahiptir. Fiber optik kablolar yardımıyla tıpta endoskopi denilen cihazla iç organları görüntülemek mümkün olmaktadır.